Over Sanne Roks
Coach, supervisor en docent. 25 jaar ervaring met mensen die vastlopen in patronen en
ontwikkelaar van de Onschuldbodem-methode en de persona-opstellingen.
Uitvogelen hoe mensen in elkaar steken en lesgeven zitten in mijn bloed. Al sinds ik een heel jong meisje was gaf ik les: aan mijn zusje, aan buurkinderen, aan mijn tantes die ik vertelde hoe ze hun kinderen beter konden opvoeden. Daar schaam ik mij nog steeds voor, maar de drang om te duiden en om uit te leggen hoe het werkt is nooit weggegaan.
In 2000 begon ik als docent omgangskunde. De 25 jaar die volgden heb ik besteed aan één vraag: hoe veranderen mensen echt? Blijvend en zo effectief mogelijk. Ik merkte dat veel begeleiding bleef hangen in de psychologische kant der zaken en dat de onderliggende patronen er, te langzaam naar mijn zin, mee veranderden. Ik zocht verder, onder iedere steen.
Hoe de methode ontstond
Naast mijn baan als docent op het MBO begon ik mijn verdiepingstocht. Ik deed een voltijd Master aan de VU over veranderen en ontwikkelen in organisaties. Ik deed een coachopleiding die verdieping gaf aan wat ik op school al had geleerd en concludeerde dat ik met een baan als juf nooit voldoende tijd en geld ter beschikking zou hebben om mijn honger naar meer kennis te bevredigen. Ik werd zelfstandig en opende mijn eigen praktijk.
Ik deed Supervisiekunde aan de Haagse Hogeschool, kwam daar het werken met poppetjes als methode tegen en besloot de vierjarige Post-HBO Contextueel Therapeut te volgen bij Leren over Leven. Tegelijkertijd ontdekte ik dat lijfwerk belangrijk is en dat ik weinig wist over grenzen, intimiteit en seksualiteit; ik ging bij Marry en Piet Weisfelt in de leer. Ik deed wat spirituele opleidingen omdat ik ook wel erg nieuwsgierig was naar wat daar te halen was en kreeg ook daar een goede leraar. Toen ik klaar was bij Piet en Marry haalde ik adem, zocht nog wat verder, deed de TA opleiding bij Phoenix en startte met het Taoïsme bij Reinoud Eleveld. In die traditie is veel oude krijgskunstkennis te vinden die een mens leert om onder zware condities compleet oké en in balans te zijn. [LinkedIn]
En al die tijd puzzelde ik me suf. Zag verbanden, had vragen, zocht verder. Boekenkasten vol en een steeds helderder beeld van wat werkend is wanneer een mens zoekt naar zijn eigen kracht en zachtheid. Wat ik nergens vond was het sturingsmechanisme: hoe het overlevingssysteem zichzelf in stand houdt, waarom het niet bijleert en hoe je het met mildheid kunt opvoeden in plaats van het te bestrijden. Dat is wat de Onschuldbodem-methode beschrijft. Het is gericht op efficiëntie en het heeft zelfwaarde en sturingskracht als doel.
Waarom de figuren
Ik kon het uitleggen. Ik kon het voordoen. Maar ik merkte dat cliënten het snelst veranderden als ze het konden zien. Niet in hun hoofd; op tafel. Op het moment dat het overlevingssysteem een gezicht heeft en een plek op tafel, kun je ernaar kijken in plaats van erin zitten. Dat is het verschil tussen "ik ben zo" en "dit is wat ik doe".
Die afstand maakt verandering mogelijk.
Ik heb de figuren laten tekenen door Thijmen Geluk en laten snijden in hout.
Een set met 28 overlevingsdelen, elk met een eigen houding en een eigen naam. Plus de architectuur: de Baby, de Volwassene, de Schatkist en de mechanismen. Het zijn therapeutische poppetjes met een eigen methodiek erachter. Het was een mooie route om te lopen: alle puzzelstukjes zoeken, vinden en leggen. Zien hoe de houten figuren ontstonden terwijl het methodiekboek steeds duidelijkere lijnen kreeg. De figuren maken tastbaar wat het boek beschrijft.
Het kind van tien
Een collega van me heeft een dochter: Jona. Ondertussen al een dame, maar toen ze tien was, kwam ze na een verhuizing in een enorm heftige klas terecht. Er was veel pestgedrag en ze had hulp nodig. Mijn poppetjesset was nog niet klaar, maar de methodiek al wel. Haar moeder belde me op: ze hadden taal, een beeld en handvatten nodig. Of ik misschien iets kon betekenen?
Voor mij was dit de ideale test: als ik een kind van tien in een uur uit kan leggen hoe groepsdynamiek werkt en hoe je jezelf in moeilijke situaties kunt reguleren, dan klopt het model. Erheen en voordoen.
Een paar dagen later ontving ik al een berichtje en wat weken later nog één: dit had geholpen. Jona had weer gevoel van regie en kon dingen makkelijker langs zich heen laten gaan. Ook thuis was het effect positief: ze hadden taal en konden makkelijk complexe situaties die tijdens de dag hadden plaatsgevonden duiden en daardoor verwerken. Sindsdien weet ik: dit moet de wereld in.
Scherp en mild
Mijn eigen moeder zei het al toen ik nog kind was: "mensen doen een dotje".
Ze bedoelde daarmee: iedereen doet zijn uiterste best met wat-ie heeft. Het resultaat is niet altijd handig; de intentie is er wel. Dat geloof ik nog steeds. Het is de reden dat ik oordeel zonder te veroordelen. En het is de reden dat de grondtoon van alles wat ik maak mildheid is. Het overlevingssysteem is niet de vijand. Het heeft je beschermd. Het mag er zijn. Het mag gezien worden zonder oordeel en opgevoed worden met zorg.
Hier en nu
Het boek "Patronen opvoeden" beschrijft de volledige theorie en methodiek en verschijnt in 2027. De persona-opstellingen zijn beschikbaar als fysieke set met gebruikersboekje. De training leert je ermee werken in één dag. De praktijk ROKS.NU in Utrecht draait door: één-op-één coaching en supervisie voor mensen die vastlopen in patronen rond grenzen, conflict en verantwoordelijkheid. En ik ben co-trainer bij Taotraining met Reinoud Eleveld voor de verdiepende weken. Het boek is het fundament, het wordt geschreven en is binnenkort voor iedereen beschikbaar. De trainingen en de persona-opstellingen brengen de methodiek nu al naar professionals die er zelf mee aan het werk willen.